Interventie MTVP: Training SOLK/ALK

Bij deze interventie volgt de huisarts, physician assistant (PA) en verpleegkundig specialist (VS) een scholing/training SOLK/ALK. Het gaat om een andere benadering bij ‘Aanhoudende Lichamelijke Klachten’. Deze interventie richt zich op het doorvragen en het gesprek breder trekken dan waar de patiënt in eerste instantie voor komt.

Wat deze interventie je huisartsenpraktijk en je patiënt oplevert

Aanhoudende Lichamelijke Klachten (ALK), voorheen Somatisch Onvoldoende verklaarde Lichamelijke Klachten (SOLK), komen vaak voor in de huisartspraktijk. ALK zijn klachten die minstens enkele weken duren en het functioneren beperken of lijdensdruk veroorzaken. Bij het aanhouden van de lichamelijke klachten kunnen zowel biologische, psychologische als sociale factoren een rol spelen.

Voor een effectieve aanpak is het belangrijk dat arts en patiënt het met elkaar eens worden over de kern van het probleem. Hiervoor zet de huisarts de juiste communicatievaardigheden in. Vervolgens bepaalt de huisarts samen met de patiënt hoe de klacht aan te pakken, zo wordt de regie gedeeld.

De voordelen van deze interventie op een rij:

• Andere benadering bij ‘aanhoudende lichamelijke klachten’.
• Niet de aandoening of beperking staat centraal, maar de patiënt met al zijn lichamelijke, psychosociale en spirituele behoeften. Behandeling en begeleiding sluit hierdoor aan bij de patiënt, waarbij meer verantwoordelijkheid en regie bij de patiënt ligt.
• Meer ruimte in de praktijk door de juiste zorg, op de juiste plek, en/of door de juiste zorgverlener

Minimale eis: om aan te tonen dat aan deze interventie is voldaan moet men een bewijs van deelname kunnen overleggen aan een SOLK/ALK-training (deelname aan een training in de afgelopen drie jaar is geldig).

Einddoel: de huisartspraktijk past de geleerde gesprekstechnieken toe en geleidt patiënten naar passende niet-somatische zorg (zoals Welzijn op Recept, eerste- of tweedelijns GGZ).

Hoe voer je de interventie uit

Voorbereiding

NHG-standaard SOLK

Uitleg ALK

Website Netwerk ALK

Individueel praktijkplan

Neem deze interventie op in het startformulier voor intervisie.

Scholing SOLK/ALK

In 2026 organiseert Rijn en Duin de scholing ‘Van lijden naar leven’. Deze scholing vormt een verdiepende vervolgmodule op de eerder gegeven scholing ‘Pijn in Focus’. Naar aanleiding van de positieve ontvangst van de eerste editie en de behoefte aan een meer praktische verdieping, heeft fysiotherapeut en trainer Roel Schenk de inhoud uitgebreid op basis van actuele inzichten, praktijkervaring en aanvullende literatuurstudie. Tijdens deze scholing gaat Roel samen met de deelnemers aan de slag met onder andere gesprekstechnieken, het gebruik van metaforen en casuïstiek uit de praktijk. De scholing kan door het WSV aangevraagd worden via scholing@rijnduin.nl.

Het UMCG biedt een basiscursus in drie op elkaar aansluitende e-learnings over Aanhoudende Lichamelijke Klachten (ALK):

Deel 1: Inleiding en Basiskennis

Deel 2: Diagnostiek en Consultvoering

Deel 3: Behandeling in eerste lijn en Samenwerking

Het advies is om de onderdelen, die elk € 25 kosten, op volgorde en als totaal te volgen.

Ondersteunende materialen

4DKL-vragenlijst via VIPlive
– Ter voorbereiding op gesprek of tijdens consult
– VIPLive-vragenlijst verzenden of direct invullen

Exploratie van de klachten met behulp van SCEGS; voorbeeldvragen

Patiëntenvoorlichtingsfilmpje SOLK van UMCG, voor op de praktijkwebsite

Ter inspiratie

Bekijk in dit filmpje hoe een kaderhuisarts GGZ ALK toelicht in zeven stappen

Contactpersoon: Jonathan Baldi en Eline van Loon via mtvp@rijnduin.nl.