Ernstig tekort aan eerstelijnszorgverleners dreigt in Zuid-Holland Noord

Er dreigt een zorgwekkend tekort aan fysiotherapeuten en apothekersassistenten in Zuid-Holland. Waar de personeelstekorten nu al nijpend zijn, geldt er in 2035 een verwacht tekort van bijna 400 FTE voor fysiotherapeuten en circa 100 FTE voor apothekersassistenten. Dit blijkt uit onderzoek van de Academische Werkplaats Huisartsenzorg LUMC (AWH-LUMC) in opdracht van regio-organisatie Rijn en Duin.

Huisartsen kunnen niet zonder apothekers en fysiotherapeuten. In een vergrijzende samenleving zijn er steeds meer patiënten die hulp nodig hebben van deze beroepsgroepen. En net als de huisartsen staan zij onder druk van vergrijzing en bevolkingsgroei. “Zonder een goede fysiotherapeut en apotheek in de wijk, heb ik als huisarts echt een probleem”, zegt Willian van Dijk, huisarts-onderzoeker en thematrekker bij de Academische Werkplaats Huisartsenzorg LUMC (AWH-LUMC).

Regionaal onderzoek naar toekomstbeeld

Daantje Crooymans van Tilburg University onderzocht namens de AWH-LUMC op verzoek van Rijn en Duin de toekomstige ontwikkelingen in vraag en aanbod van fysiotherapeuten, apothekers en apothekersassistenten in de eerstelijnszorg in Zuid-Holland Noord. De grondige analyse werd uitgevoerd met behulp van ELAN (Extramuraal LUMC Academisch Netwerk) en met CBS-microdata. Hierbij werd er rekening gehouden met bevolkingsontwikkelingen en de verwachte in- en uitstroom van professionals.

Nina van der Voort-Rietberg , programmamanager Arbeidsmarkt bij Rijn en Duin: “Waar wij de vragen en verbinding met het werkveld inbrachten, bracht de Academische werkplaats de ontbrekende expertise om data te vertalen naar inzichten, inclusief toekomstprognose op wijkniveau. Dit blijkt een prachtige basis voor samenwerking en versterking van elkaars krachten.”

Ernstige tekorten

De resultaten zijn zorgwekkend. Voor fysiotherapeuten geldt in 2035 een verwacht tekort van bijna 400 FTE (30% van huidige capaciteit). Voor apothekersassistenten is dat tekort zo’n 100 FTE (30% van de huidige capaciteit). Zelfs in het meest optimistische scenario is er nog sprake van een tekort. Alleen de apothekers komen gunstig uit het onderzoek: voor hen wordt er verwacht dat de instroom aan nieuwe werknemers de toenemende zorgbehoefte kan opvangen, ondanks de uitstroom van huidige werknemers.

Lokale verschillen

“Dankzij de gedetailleerde CBS-data konden we op gemeenteniveau voorspellingen doen. Dat is belangrijk omdat het probleem een andere impact heeft per gemeente”, zegt Daantje Crooymans. De grootste absolute veranderingen (aantallen) worden namelijk zichtbaar in grotere gemeenten zoals Leiden en Alphen aan den Rijn, maar tegelijkertijd laten kleinere gemeenten relatief grotere veranderingen (impact) zien. Gemeenten met een kleiner personeelsbestand zijn namelijk gevoeliger voor veranderingen in instroom en uitstroom, waardoor beperkte absolute veranderingen kunnen leiden tot relatief grote tekorten of overschotten.

Hoe dan verder?

Als we het tij willen keren, dan zal er iets moeten veranderen. Het onderzoek geeft daarvoor de volgende aanbevelingen:

• Stimuleer behoud van fysiotherapeuten en apothekersassistenten.
• Investeer in het vergroten van de instroom van fysiotherapeuten en apothekersassistenten.
• Richt beleid niet uitsluitend op gemeenten met de grootste absolute tekorten, maar houd ook rekening met kleinere gemeenten waar relatief grote tekorten ontstaan.

Succesvolle samenwerking

Hoewel de uitslag van het onderzoek een lastig toekomstbeeld schetst, kijken zowel de AWH-LUMC als Rijn en Duin met tevredenheid terug. “Ik ben trots op deze samenwerking, waarbij we als Academische Werkplaats een vraag uit het veld kunnen oppakken en dienstbaar kunnen zijn aan onze partners”, aldus Willian van Dijk.

Nina van der Voort-Rietberg voegt toe: “Dankzij deze samenwerking hebben we een helder beeld gekregen van toekomstige uitdagingen en kansen in de regionale zorgarbeidsmarkt voor de aangesloten apothekers en de fysiotherapeuten.”

Gerelateerd nieuws